Etiket Okuma Rehberi
8Glutensiz yaşamın günlük muharebe alanı market rafıdır. “Doğal” veya “ev yapımı” gluten garantisi vermez. Asıl rehber içindekiler listesi, alerjen uyarısı ve güvenilir glutensiz ifadesidir. Türkiye’de “glutensiz” ibaresi genelde glutenin ≤20 mg/kg olmasıyla ilişkilidir.
- Türk Gıda Kodeksi'ne göre "glutensiz" ibaresi için ürünün 20 mg/kg (20 ppm) altında gluten içermesi gerekir.
- Sadece ön yüz değil, arka etiket ve içindekiler bölümü de mutlaka okunmalıdır.
- Ürünün üretim ve paketleme bilgileri çapraz bulaşma açısından değerlendirilmelidir. "Aynı tesiste buğday işlenmektedir" gibi uyarılar varsa, ürünün glutensiz beyanını ve gerekiyorsa üreticinin güncel bilgisini ayrıca kontrol edin.
- Güvenli logolar: Başaklı çölyak logosu (Crossed Grain), AOECS (Avrupa Çölyak Dernekleri Birliği) onayı, TSE gluten-free sertifikası.
Buğday, arpa, çavdar ve malt gibi açık gluten kaynaklarını içerik listesinde arayın. Kaynağı ürüne göre değişebilen bileşenlerde ise ürünün glutensiz beyanını, güncel etiketini ve gerektiğinde üretici bilgisini kontrol edin.
Etiket okuma için üç aşamalı kontrol
İlk adım, içerik listesinde buğday, arpa, çavdar, malt ve bunlardan türeyen bileşenleri aramaktır. İkinci adım, ürünün glutensiz beyanını ve varsa güvenilir sertifikasyon bilgisini kontrol etmektir. Üçüncü adım ise ürünün sos, kaplama, baharat, katkı veya üretim süreci nedeniyle ek risk taşıyıp taşımadığını düşünmektir. Aynı markanın farklı çeşidi veya farklı paketi aynı içeriğe sahip olmayabilir.
Çorba, bulyon, hazır sos, et ürünleri, şekerleme, cips, dondurma, salata sosu ve baharat karışımları gibi işlenmiş ürünlerde içerik kontrolü özellikle önemlidir. İlaçlar, vitaminler ve takviyeler için de eczacıya danışmak iyi bir uygulamadır; ürün formülü veya yardımcı maddesi zaman içinde değişebilir.
Güvenli olduğunu bildiğiniz ürünleri kişisel listenize ekleyin; yine de her alışta etiketi yeniden okuyun. Emin olmadığınız ürünü tüketmeyin ve üreticinin güncel ürün bilgisini kontrol edin. Etiket, çölyak yönetiminin günlük bir parçasıdır; hafızaya güvenmek yerine yazılı bilgiye bakmak daha güvenlidir.
